Hildebrandstraat 14
5242 GE Rosmalen
06-20406009
073-5217753
b.vandermeer@home.nl
http://www.bobvandermeer.info
http://www.bullying.nl

Plan van aanpak | Afdrukken |  E-mail

Een structurele aanpak van pesten en van andere vormen van geweld op en buiten school

Toelichting
Een eerste versie van Een structurele aanpak van pesten en van andere vormen van geweld op en buiten school werd op 22-12-2011 op deze site geplaatst en op 24-01-2014 verbeterd, veranderd en ingekort.
Onderstaande tekst zal worden gebruikt om subsidie te krijgen voor de in dit stuk genoemde activiteiten om pesten en andere vormen van geweld aan te pakken.

Drs. Bob van der Meer
Psycholoog
Europees Expertisecentrum voor Veiligheid (E2V2)
Rosmalen
22-12-2011
Op 28-01-2014 verbeterd, veranderd en ingekort

Inleiding

Door een redactrice van Brabants Dagblad werd de vraag gesteld een gastcolumn te schrijven over de aanpak van pesten op school. De aanleiding hiervoor was een gepeste jongen van een school voor basisonderwijs in Den Bosch die een aantal weken door zijn ouders thuis werd gehouden omdat de door de school gehanteerde aanpak geen effect had.
De column werd op zaterdag 26 november 2011 geplaatst (bijlage 1). Mede naar aanleiding hiervan bracht de ChristenUnie op 29-11-2011 een persbericht naar buiten met vragen aan de minister van OCW over de aanpak van pesten (bijlage 2).

Omdat ik mij zorgen maak over de huidige aanpak van pesten, heb ik onderstaand plan van aanpak geschreven.

Doel van het Plan van aanpak
Het doel van het plan is om mijn activiteiten om scholen veiliger te maken aan het onderwijsveld aan te bieden en tegelijkertijd zowel mijn aanbod als mijn kennis op pesten en daarna op geweld en problemen als kindermishandeling, seksueel misbruik en risicoleerlingen over te dragen aan de volgende doelgroepen: leerlingen, leerkrachten, ouders basis- en voortgezet onderwijs; docenten, studenten en ouders van roc's; vertrouwens(contact)personen; leerplichtambtenaren; jeugdverpleegkundigen; jeugdartsen; journalisten van radio, tv, dag-, week- en onderwijsbladen; studenten hogescholen voor de journalistiek; psychologen en orthopedagogen; inspecteurs en vertrouwensinspecteurs; studenten en docenten van Pabo's en andere lerarenopleidingen; IB-ers en coördinatoren Veiligheid; medewerk(st)ers van Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK's), Jeugdzorg, klachtencommissies, Raden voor de Kinderbescherming, Politie, Justitie, Centra voor Jeugd en Gezin (CJG's), de Kindertelefoon, de landelijke organisaties voor ouders in het onderwijs (de 18 ouderverenigingen van de NLOO; advocaten en de rechterlijke macht. Als volgt.

01 Openstellen van de website www.pesten.net  voor alle doelgroepen
 
De website www.pesten.net krijgt op dit moment (20-10-2014) op jaarbasis meer dan twee en een kwart miljoen hits en meer dan 200 0000 unieke bezoekers. Op de site staan ongeveer 250 producten, allen erop gericht om scholen voor basis- en voortgezet onderwijs en roc’s veilig of veiliger te maken.
Eén van deze producten is een Conceptbeleidsplan psychosociale veiligheid voor scholen voor basis-, voortgezet onderwijs en ROC's. Dit beleidsplan is te vinden in de rubriek Gratis (vijfde kolom verticaal op www.pesten.net).
In plaats van scholen te verplichten zich te conformeren aan een door het ministerie van OCW goedgekeurde of verplichte methode, zou de inhoud van deze site kunnen worden opengesteld voor alle doelgroepen en kunnen scholen voor basis- en voortgezet onderwijs/roc's met behulp van de op deze site aanwezige producten niet alleen een goed anti-pestbeleid maken, maar kan iedere doelgroep zich op eenvoudige en eigentijdse wijze professionaliseren.

02 Beantwoorden van e-mailvragen van aparte doelgroepen via een door/voor de doelgroep afgeschermd intranet


Een tweede activiteit is om, via een helpdesk, e-mailvragen van aparte doelgroepen te beantwoorden.
De bedoeling hiervan is dat aparte doelgroepen advies en informatie kunnen vragen over problemen op het gebied van pesten en andere vormen van geweld en dat de vragen en antwoorden onder trefwoorden op het intranet van de groep worden opgeslagen, zodat op deze wijze een overzicht van veel gestelde vragen en antwoorden per doelgroep ontstaat en de groep zich op deze manier professionaliseert.
Hierbij wordt gedacht aan aparte intranetten voor alle van de hierboven genoemde doelgroepen. 
Deze site is nu beschikbaar: www.expertisecentrumgeweld.nl.

03 Scholen helpen een goed beleidsplan psychosociale veiligheid te maken

Om conflicten over pesten tussen school en ouders en tussen ouders en Jeugdzorg te voorkomen, is de volgende werkwijze bedacht.
Wanneer jeugdartsen, leerplichtambtenaren of (vertrouwens)inspecteurs op de hoogte worden gebracht van een uit de hand gelopen geval van pesten, melden zij dit bij het AMK in de regio, die op haar beurt onderzoek uitvoert en, wanneer een pestsituatie is geconstateerd dat door een school niet of op onjuiste wijze is aangepakt, de school verplicht goed beleid op dit onderwerp te gaan maken.
In de rubriek Gratis (vijfde kolom verticaal op www.pesten.net) zijn, zoals reeds gezegd, conceptbeleidsplannen voor het basisonderwijs en voor het voortgezet onderwijs/roc opgenomen, met behulp waarvan scholen een aan de eigen situatie aangepast beleidsplan kunnen samenstellen dat voldoet aan de eisen voor een goede aanpak.
Voor deze eisen wordt verwezen naar de rubriek Een goede aanpak van pesten: drie eisen (tweede kolom verticaal op www.pesten.net) op de homepage van de site.

04 Uitvoeren van enquêtes naar het vóórkomen van ongewenste omgangsvormen tussen (de) verschillende schoolgeledingen

Een methode die alleen pesten wil aanpakken is gedoemd te mislukken; een overblijfsel uit de jaren 80 en, gezien de ontwikkelingen, niet meer serieus te nemen.
Pesten is, zoals nu algemeen wordt aangenomen, structureel (lichamelijk, geestelijk of seksueel) geweld tussen leerlingen onderling en is daardoor vergelijkbaar met kindermishandeling, nu niet van volwassenen ten opzichte van kinderen, maar tussen kinderen onderling (van der Meer, 1990-2). Pesten is dus geweld of ongewenste omgangsvormen tussen leerlingen onderling.
Van geweld of ongewenste omgangsvormen is binnen scholen echter niet alleen sprake tussen leerlingen onderling, maar ook tussen leerlingen en leerkrachten, leerkrachten en leerlingen, personeel onderling, tussen school en ouders en tussen ouders en school (van der Meer, 1993-5). Daarnaast kent geweld vele vormen, zoals - niet uitputtend - geweld tegen zichzelf, direct of indirect geweld tegen school, geweld tegen de maatschappij, huiselijk geweld, kindermishandeling, seksueel misbruik, geweld tegen vrouwen, geweld tegen homoseksuelen (van der Meer, 2000-3 en 2013).
Om in ieder geval achter (de) mogelijke ongewenste omgangsvormen tussen (de) verschillende schoolgeledingen (leerlingen onderling; leerlingen-leerkrachten; leerkrachten-leerlingen; personeel onderling; school en ouders en tussen ouders en school) te komen, is een enquête ontwikkeld. Een voorbeeld van de met behulp van deze enquête verkregen resultaten is opgenomen in paragraaf 3.2 van School  en geweld, oorzaken en aanpak (van der Meer, 2000-3).
Aangezien de enquête door het anonimiseren van degenen die de enquête hebben ingevuld veel ongewenste omgangsvormen oplevert, die anders nooit bekend zouden worden, is het een goed middel gebleken om scholen veilig(er) te maken. In de rubrieken Pilotprojecten (eerste kolom verticaal op de homepage van www.pesten.net) en Calamiteiten (derde kolom verticaal op deze site) is een overzicht van scholen te vinden door wie de enquête met succes werd toegepast.
Als een melding bij het AMK van pesten, als vorm van kindermishandeling, leidt tot onderzoek door een deskundige, kunnen scholen worden verplicht bovenstaande enquête uit te voeren. Wanneer de enquête is uitgevoerd beschikt de school over een voortest, waarna de school daarna op eenvoudige wijze kan meten of de gewelds-, ongewenste omgangsvormen- of pestproblemen al dan niet zijn opgelost.
Meer informatie over deze werkwijze is onder andere opgenomen in het boek Geweld als onderwijsprobleem. Dit boek is in december 2013 in eigen beheer uitgebracht en zal wellicht een rol gaan vervullen in initiële opleidingen.

05 Samenvoegen van CD-Rom Sociogrammethode (van der Meer, 2000-4) en de brochure Sociogrammethode, adviezen voor afname en verantwoording (van der Meer, 2000-5) met CD-Rom Signaleringsinstrument Risicoleerlingen (van der Meer, 2000-6) en de brochure Signaleringsinstrument Risicoleerlingen (SIR), achtergronden en verantwoording (van der Meer, 2000-7) tot één CD-Rom en brochure SIR

De sociogrammethode is een eenvoudige methode om de mate van sympathie of antipathie tussen leerlingen op valide én betrouwbare wijze te meten. Met behulp van deze resultaten komen scholen achter de mate van geliefdheid per leerling en kan daarna de sociometrische statustype per leerling worden berekend.
Eén van deze typen zijn de - gemiddeld genomen - vier tot vijf in/door elke groep verworpen leerlingen. Deze leerlingen zijn risicoleerlingen omdat ze – onder andere - significant meer eenzaam zijn, een significant lager zelfbeeld hebben en significant depressiever zijn dan de andere sociometrische statustypen: de genegeerde, gemiddelde, controversiële en populaire statustypen.
Omdat het SIR ook vragen stelt naar pesten en gepest worden, agressiviteit/geweld, impulsiviteit en kindermishandeling en seksueel misbruik, levert het instrument een groot aantal andere risicoleerlingen op, aan wie daarna adequate hulp kan worden verleend. Deze hulp wordt gegeven door professionals uit de Jeugdzorg.

06 Afname van het SIR,  verwerken en interpreteren van de resultaten en scholen inzake de hulp aan de, met behulp van het SIR, gedetecteerde risicoleerlingen, adviseren

Als het SIR op dezelfde wijze als de Schoolvragenlijst (SVL), nu SAQI (School Attitude Questionnaire Internet) geheten, wordt afgenomen, logt de IB-er of coördinator leerlingbegeleiding in; beantwoorden de leerlingen de vragen; mailt de school de antwoorden waarna tot slot de school de resultaten en adviezen ontvangt.
De test wordt pas afgenomen nadat de IB-er of coördinator leerlingbegeleiding door daartoe opgeleide personen zijn geprofessionaliseerd op de afname, verwerking, interpretatie van de resultaten en in de daaropvolgende professionele hulp aan de leerlingen.

07 Overdracht van mijn ondersteuningsaanbod, zoals genoemd op de homepage van www.pesten.net, in de rubriek Aanbod, aan de jeugdhulpverlening

Het aanbod bestaat uit workshops en lezingen voor leerkrachten, ouders en leerlingen basis- en voortgezet onderwijs, roc's; ondersteuning bij het maken van een beleidsplan psychosociale veiligheid; de afname van een enquête bij leerkrachten naar mogelijke ongewenste omgangsvormen tussen de verschillende geledingen; een structurele aanpak van pesten; de afname en interpretatie van de resultaten van de leerlingen op het SIR en het bieden van daaropvolgende hulp aan geconstateerde risicoleerlingen.
Op deze onderwerpen worden de hierboven genoemde organisaties, die scholen ondersteunen, geprofessionaliseerd. Meer informatie is te vinden in de rubriek Aanbod (eerste kolom verticaal op deze site).

08 Ontwikkelen van nieuwe producten en ze in pilotprojecten uitproberen


Het eerste voorbeeld hiervan zou de afname van het SIR op een aantal pilotscholen kunnen zijn, gevolgd door evaluatie. En het tweede voorbeeld: verzoeken van alle mogelijke doelgroepen, waaronder jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, inspecteurs, vertrouwensinspecteurs, psychologen en (psycho)therapeuten, om nieuwe producten te ontwikkelen.
Voor de ontwikkeling kan dan subsidie van onder andere (de) ziektekostenverzekeraars worden aangevraagd. Dit in verband met de aangetoonde negatieve gevolgen van pesten voor de slachtoffers ervan: eenzaamheid, laag zelfbeeld, depressie, relationeel-seksuele problemen, onderworpen gedrag, eetstoornissen, post traumatisch stress stoornis, automutilatie en overwegingen of pogingen tot zelfdoding. Met andere woorden, een structurele aanpak van pesten, als vorm van geweld, voorkomt veel psychische latere schade. Door deze schade te voorkomen, wordt veel geld bespaard.
Andere voorbeelden zijn:
- Een overzicht van school gerelateerde strafbare feiten, waaronder strafbare feiten op internet, nummer 167 van www.pesten.net.
- Lessenserie over geheimen en kindermishandeling, nummer 171.
- Redenen waarom kinderen niet aan hun ouders vertellen dat ze gepest worden, nummer 172.
- Lessen over ‘anders zijn’, nummer 173.
- Opleiden van psychologen en (psycho)therapeuten in een adequate hulp aan notoire pesters en lang gepeste kinderen, nummer 174.
Een volledig overzicht van de reeds op www.pesten.net geplaatste producten is op de homepage van deze site in de rubriek Producten, eerste kolom vericaal, te vinden.

09 Verbetering van reeds bestaande producten


Een voorbeeld hiervan is het overzicht van lees- en voorleesboeken over anders zijn, buitensluiten, verhuizen en pesten voor leerlingen van groep 1 basisonderwijs t/m klas 3 voortgezet onderwijs, nummer 029 van de rubriek Producten, eerste kolom verticaal op de homepage van www.pesten.net. Dit overzicht is verouderd en aan revisie toe.

10 Verzorgen van workshops voor zittende psychologen of (psycho)therapeuten over adequate hulp aan notoire pesters

Nog steeds wordt het pestprobleem op scholen in veel gevallen opgelost door het slachtoffer naar een sovatraining te sturen en blijft de hulp aan de pester achterwege. Dit is een bron van ergernis van ouders van gepeste kinderen. 
In overleg met psychotherapeute Annette Heffels is een cursus ontwikkeld om zittende therapeuten op te leiden in adequate hulp aan notoire pesters.

11 Verzorgen van een cursus voor zittende psychologen en (psycho)therapeuten over adequate hulp aan langdurig gepeste leerlingen

Eveneens in overleg met Annette Heffels is een cursus voor zittende psychologen en (psycho)therapeuten ontwikkeld voor langdurig gepeste leerlingen.

12 Beantwoorden van informatieve vragen van ouders, leerkrachten, leerlingen en studenten

Via www.pesten.net worden veel vragen gesteld door ouders en leerlingen basis- en voortgezet onderwijs en door MBO-, HBO-studenten en studenten van universiteiten. Het betreft dan merendeels informatieve vragen, informatie voor het houden van een spreekbeurt of het samenstellen van een powerpointpresentatie, het beoordelen van een scriptie, meewerken aan een onderzoek, vragen om ideeën te leveren voor het doen van onderzoek.
Op deze manier is door twee studenten van de afdeling Psychodiagnostisch Werk (PDW)-VT van de Saxion Hogeschool, locatie Deventer, een onderzoek uitgevoerd naar een mogelijk verband tussen de sociometrische statustypen met het zelfbeeld van leerlingen van groep 7 basisonderwijs, zoals gemeten met behulp van de CBS-K. Op de homepage van www.pesten.net treft men, in de rubriek Saxion-onderzoek (derde regel horizontaal op de site) de resultaten van dit onderzoek aan.
Wanneer de site openstaat voor alle doelgroepen hoeven deze vragen niet meer te worden gesteld omdat de antwoorden op de site zelf te vinden zijn. Als daarnaast elke nieuwe vraag wordt beantwoord, ontstaat een poule van vragen en antwoorden.
Deze site is inmiddels werkelijkheid geworden: www.expertisecentrumgeweld.nl.

13 Verzorgen van workshops voor teams en vertrouwenspersonen van scholen voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en roc’s over pesten tussen personeelsleden


De laatste tijd is er van de kant van vertrouwenspersonen van scholen voor voortgezet onderwijs en roc’s relatief veel belangstelling voor geweld in zijn algemeenheid en voor pesten in het bijzonder. Niet alleen tussen leerlingen of studenten onderling, maar nu ook tussen personeelsleden. Voor deze vertrouwenspersonen en voor alle personeelsleden in het onderwijs en in het bedrijfsleven is niet alleen de - aan elke  doelgroep aan te passen  - publicatie Pesten op het werk, maar ook een sinds 2000 uitgetest en succesvol cursusaanbod, voorhanden.
Aangezien een pestgeval in het bedrijfsleven of organisaties gemiddeld genomen 45 000 euro op jaarbasis kost en veel negatieve psychische gevolgen voor onder andere de gepeste oplevert, zouden ziektekostenverzekeraars en het bedrijfsleven zich moeten uitspreken over de noodzaak van een structurele aanpak. Ook op dit gebied is veel kennis en praktijkervaring voorhanden.

14 Verzorgen van de rubriek Nieuws op www.pesten.net

Het onderwerp pesten is nog steeds een onderwerp waarvoor in de pers veel belangstelling bestaat. Om de bezoeker van de site op de hoogte van (nieuwe) ontwikkelingen te houden, werd de rubriek Nieuws (vierde kolom verticaal) gestart. De hier geplaatste korte berichten leidden daarna in veel gevallen tot de start van nieuwe rubrieken.

15 Bewerken van reeds bestaande producten, waarna plaatsing ervan op de site

Voorbeelden ervan zijn de schriftelijke antwoorden achteraf van door ouders en leerkrachten tijdens lezingen voor ouders gestelde vragen. Het betreft in de meeste gevallen de tijdens lezingen voor ouders door hen en de daarbij aanwezige leerkrachten gestelde en beantwoorde vragen van scholen voor basis- en voortgezet onderwijs, van jeugdartsen (bijlage 3), van personeel van een school voor horeca-opleiding in Antwerpen. En daarnaast vragen van studenten journalistiek, leerlingen van scholen voor voortgezet onderwijs en vragen van de woordvoerders Onderwijs van de Tweede Kamer over geweld en pesten. Tot slot bestaat een product uit een boekje van 48 pagina’s met achtergrondinformatie over pesten voor ouders.

16 Fonds voor het voeren van processen

Jurisprudentie over pesten tussen leerlingen op school is nauwelijks aanwezig, om welke reden de ministeries van OCW, Sociale Zaken, VWS en het ministerie van Veiligheid en Justitie, een fonds in het leven zouden moeten roepen om (bodem)procedures te starten inzake de (on)veiligheid van alle schoolgeledingen.

17 Productie van audiovisueel materiaal over pesten op school en pesten op het werk

Er is grote behoefte aan audiovisueel materiaal over pesten op school. Dit materiaal kan worden gebruikt ter professionalisering van leerlingen, ouders en leerkrachten basis-, voortgezet onderwijs en roc's; PABO-studenten en studenten van Lerarenopleidingen, Pedagogiek, Orthopedagogiek, Criminologie en Psychologie, individueel en als groep.
Tot slot is er weinig audiovisueel materiaal voorhanden over pesten op het werk en een aanpak ervan voor zowel bedrijven als opleidingen. 

Aanpak van andere geweldproblemen

Andere geweldproblemen, zoals geweld in zijn algemeenheid, geweld in de sport, huiselijk geweld, kindermishandeling, seksueel misbruik en, zoals reeds genoemd, pesten op het werk, kunnen op dezelfde manier als pesten tussen leerlingen worden aangepakt. Deze stelling is uitgewerkt in het manuscript met als titel Geweld als (onderwijs)probleem, dat in december 2013 in eigen beheer werd uitgegeven.
Dit houdt in de eerste plaats in dat er geen talloze verschillende projecten meer nodig zijn, in deze tijd van bezuinigingen voor scholen en ministeries, in dit geval OCW, VWS, Veiligheid en Justitie en in het geval van pesten op het werk het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Veiligheid en Justitie, een uitkomst.
En in de tweede plaats dat een probleemoplossingsstrategie voorhanden is om – op het oog – verschillende problemen op dezelfde wijze aan te pakken en – zoveel als mogelijk - op te lossen.
Voor de aanpak van ook (de) andere geweldproblemen staat de indeling van de website www.pesten.net model. Dit wil zeggen de indeling in drie componenten en strategieën. Voor de genoemde  problemen kunnen derhalve sites met dezelfde indeling worden gemaakt, te beginnen bij een Engelse versie, waardoor ook, al dan niet betaalde, activiteiten in het buitenland mogelijk worden.  

Een gezamenlijke aanpak
 
Doordat er naar mijn mening jarenlang geen (duidelijk) beleid op de aanpak van pesten is gevoerd, zal het probleem, bij niet ingrijpen, niet alleen onbeheersbaar worden, maar ook veel nieuwe slachtoffers en dito grote onkosten voor ziektekostenverzekeraars betekenen.

Om dit probleem op te lossen zie ik zes belanghebbenden om het probleem aan te pakken.
- In de eerste plaats de politieke partijen. In 2006 schaarden Groen Links, PvdA en SP zich achter mijn aanpak. Op 12-03-2009 adviseerde Lodewijk Asscher op zijn weblog mijn methode. En op 29-11-2011 bracht de ChristenUnie, zoals gezegd, een persbericht uit waarin zij zich, naar aanleiding van mijn gastcolumn in Brabants Dagblad, uitsprak voor mijn werkwijze. Aan de onderwijsspecialisten van de andere politieke partijen daarom de vraag zich achter de inhoud van mijn plan van aanpak te scharen zodat, door bovenstaande activiteiten uit te voeren, iedereen kan beschikken over de noodzakelijke kennis.
- In de tweede plaats de zorgverzekeraars. Zij hebben er alle belang bij dat het pestprobleem in het onderwijs nu structureel wordt aangepakt. De gevolgen van pesten zijn op korte en lange(re) termijn voor de zorgverzekeraars groot en dus kostbaar.
- In de derde plaats alle doelgroepen in het onderwijsveld en de jeugdzorg, waaronder ouderverenigingen, opleidingen en professionele hulpverleners.
- Ten vierde, de ministeries van OCW, VWS en Veiligheid en Justitie voor pesten op school, en de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Veiligheid en Justitie, voor pesten op het werk.
- Ten vijfde, de werknemers- en werkgeversorganisaties die er alle belang bij hebben dat niet alleen pesten op school, maar ook op het werk, wordt aangepakt.
- Ten zesde ideële organisaties als Stichting Kinderpostzegels Nederland, die er zorg voor dienen te dragen dat de aan hen gegeven gelden goed worden besteed.

Tot slot

Als pesten op bovenstaande manier wordt aangepakt, zal dat een besparing van veel geld betekenen en kunnen de vrijgekomen gelden besteed gaan worden aan een structurele aanpak van huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel misbruik van kinderen, waarvan pesten tussen leerlingen een voorloper is.

Expertisecentrum Geweld

Om bovenstaande activiteiten uit te kunnen voeren zou een Expertisecentrum Geweld kunnen worden opgericht. Het doel van het centrum is: een integrale aanpak van geweld in al zijn verschijningsvormen: pesten op school, opgevat als structureel (lichamelijk, geestelijk of seksueel) geweld tussen leerlingen; pesten op het werk, opgevat als structureel (lichamelijk, geestelijk of seksueel) geweld tussen volwassenen op het werk; geweld binnen het gezin: kindermishandeling en seksueel misbruik; huiselijk geweld; vrouwenmishandeling; seksuele intimidatie; geweld in de sport en geweld in tehuizen voor senioren. Het kan een eigenstandig centrum worden, maar kan ook onderdeel zijn van een reeds gevestigd instituut, zoals: de Academies voor Lichamelijke Opvoeding, een Hogeschool: Windesheim of Fontys of het Christelijk Pedagogisch Studiecentrum. Een artikel hierover is opgenomen in het decembernummer 2013 van De Lichamelijke Opvoeding, vakblad van de Koninklijke Vereniging voor Leerkrachten Lichamelijke Opvoeding.
 
Bronnen pesten op school
Meer, B. van der (1993-5). Machtsmisbruik op school. Schiedam: Segers.
Meer, B. van der (1997-6). Opleiden van therapeuten in de hulp aan (ex-)slachtoffers van pesten en in de hulp aan notoire pesters. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (1998-2). De inhoud van de website www.pesten.net. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (2000-3). School en geweld, oorzaken en aanpak. Assen: Van Gorcum.
Meer, B. van der (2000-4). CD-Rom Sociogrammethode. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (2000-5). Brochure sociogrammethode, adviezen voor afname en begeleiding. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (2000-6). CD-Rom Signaleringsinstrument Risicoleerlingen. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (2000-7). Brochure Signaleringsinstrument Risicoleerlingen, achtergronden en verantwoording. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (2011). Geweld als (onderwijs)probleem. Rosmalen: E2V2. Te downloaden van de rubriek Gratis van www.pesten.net (vijfde kolom verticaal).

Bronnen pesten op het werk
Meer, B. van der (1997-3). Pesten op het werk. Assen: Van Gorcum.
Meer, B. van der (1999-2). Pesten tussen onderwijspersoneel. Hoe communiceer je? Handboek Personeelsbeleid in de autonome school, B 342, pp 1-15.
Meer, B. van der (1999-3). Dvd Pesten op het werk, gesprek met Martin en zijn vrouw. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (1999-4). Pesten op het werk, reactie ex-werkgever en adviezen voor het gebruik van de dvd  Pesten op het werk, gesprek met Martin en zijn vrouw. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (2000-8). Overzicht van interviews uit dag- en weekbladen over pesten op het werk. Rosmalen: E2V2.
Meer, B. van der (2004-1). Instructie-dvd over pesten op het werk. Rosmalen: E2V2.
Meer, b. van der (2004-2). Brochure, behorend bij de instructie-dvd over de aanpak van pesten op het werk. Rosmalen: E2V2.

Bronnen kindermishandeling en seksueel misbruik
Meer, B. van der, e.a. (1990-2). Handleiding vertrouwensgroep kindermishandeling en seksueel misbruik. Schiedam: Segers.
Hoefnagels, C. & B. van der Meer (2005). Mens sana in schola sana. In: H. Baartman, R. Bullens & J. Willems (red.). Kindermishandeling: de politiek een zorg. Amsterdam: SWP, PP 301-316.

Voor een volledig overzicht van mijn publicaties verwijs ik naar de rubriek Publicaties op de homepage van mijn site www.pesten.net en voor mijn cv de rubriek CV. Wanneer men dit aanklikt worden vier mogelijkheden zichtbaar: Kort cv, Basisonderwijs, Voortgezet onderwijs en Bedrijfsleven.

c Drs. B. van der Meer. Europees Expertisecentrum voor Veiligheid (E2V2). Hildebrandstraat 14, 5242 GE Rosmalen, 073-5217753/06-20406009, Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken , www.pesten.net


Bijlagen

Bijlage 1: Gastopinie Brabants Dagblad, 26-11-2011, pagina 30-31, getiteld ‘Een conflict met school is zo geboren’.
Bijlage 2: Persbericht ChristenUnie, getiteld ‘Pesten’.

Bijlage 1 Zaterdag 26 november 2011 brabantsdagblad.nl
opinie l 30-31
PESTEN: Deskundige: Ouders weten niet waar ze in terecht komen als hun kind wordt gepest
Een conflict met school is zo geboren

GASTOPINIE
Een gepeste jongen zit al een paar weken thuis. De school doet aangifte tegen de vader. Volgens deskundige Bob van der Meer werkt de huidige aanpak van scholen niet of slechts kort.

In het afgelopen schooljaar benaderden mij zo’n vijftien ouderechtparen met het probleem dat hun kind werd gepest. De school beloofde aan de ouders het probleem aan te pakken. De aanpak werkte niet of slechts kort. De leerling kreeg nachtmerries en huilbuien. De ouders uitten opnieuw hun zorgen. De school beloofde extra op te letten. Het pesten werd stiekem. Het kind werd ziek of wendde dat voor, nam geen vriendjes of vriendinnetjes meer mee naar huis, werd niet meer op feestjes uitgenodigd, sloot zich in zijn of haar kamer op en verpieterde. Wat eens een stralend kind was, is nu een hoopje ellende.
Wat daarna gebeurt lijkt mij nu een wetmatigheid te worden. Je kind is je achilleshiel. Daar doe je alles voor. Andere kinderen hebben het recht niet je kind ongelukkig te maken, buiten te sluiten, zodanig te schoppen en te slaan dat het onder de blauwe plekken zit, voortdurend uit te lachen of voor homo uit te schelden. De ouders zien dat hun kind niet meer goed in zijn vel zit en gaan weer naar school.
Hiermee is het conflict geboren. School en ouders zetten hun hakken in het zand. De ouders eisen veiligheid die de school klaarblijkelijk niet aan hun kind kan geven, houden het thuis en maken duidelijk dat ze hun kind pas weer naar school sturen als de school de pesters, die vaak met naam bekend zijn, de wacht heeft aangezegd. De pesters beloven beterschap, maar blijven gewoon doorgaan. Dan escaleert de situatie. Er wordt door de school een melding bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) gedaan. In plaats van de wettelijke verplichting onderzoek te doen, is dat in verband met de overbelasting van het AMK op het gebied van kindermishandeling, voor pesten door het AMK vaak niet uit te voeren. De IB-er, leerplichtambtenaar, politie, vertrouwensinspecteur, inspecteur, onderwijsconsulent van het ministerie van OCW, psycholoog, orthopedagoog, jeugdarts, Raad voor de Kinderbescherming, vertrouwens(contact)persoon, bestuur worden – al dan niet in deze volgorde – ingeschakeld en er wordt een klacht bij een al dan niet deskundige dan wel niet onafhankelijke klachtencommissie ingediend, waarna tot slot de ouders een brief naar de wethouder van Onderwijs van de gemeente sturen, in de hoop dat hij of zij uitkomst kan bieden.
De ouders worden nu vermalen in de molen van de ondersteuning. In plaats van het probleem goed aan te pakken en/of deskundige hulp in te schakelen, krijgen de ouders een oproep op school te komen om met een vier-, vijf- of zesschaar te worden geconfronteerd: de directeur, voogd, IB-er, leerplichtambtenaar, vertrouwenspersoon, jurist van de stichting waar de school onder valt en interne dan wel externe schoolpsycholoog. Er is dan wel een uitnodiging aan de ouders tot een gesprek over het pesten, maar geen agenda. Ook wordt hen niet op de mogelijkheid gewezen zich door iemand te laten vergezellen en doen zij dit onverhoopt wel, dan wordt deze persoon slechts toegelaten op voorwaarde dat hij geen aantekeningen maakt, zijn mond houdt en zich niet met de discussie bemoeit.
Overdreven? Je weet niet waar je in Nederland in terecht komt als je kind wordt gepest en de school niet in staat blijkt het – in principe niet zo moeilijk aan te pakken – probleem op te lossen. En de gevolgen? De school stuurt je kind van school omdat zij niet meer met de ouders door een deur kan. De school beroept zich op ‘handelingsverlegenheid’, wat dat ook moge betekenen. Je kind zit werkloos thuis, wanneer de school weigert huiswerk thuis te brengen of voor huiswerkbegeleiding te zorgen. De school schakelt de Raad voor de Kinderbescherming in. Soms komt de zaak voor de rechter en wordt er een OTS uitgesproken die dan weer door de ouders met succes bevochten wordt en een tweede rechter het eerste vonnis vernietigt. En vaak gaat de school op zoek naar een andere school, plaatst onwaarheden in het leerlingendossier, op grond waarvan geen enkele andere school de gepeste leerling durft op te nemen en men op zoek gaat naar een school voor speciaal onderwijs.
En tot slot de gevolgen voor het gepeste kind. Mogelijke gevolgen van voortdurend gepest worden zijn: faalangst, andere mensen wantrouwen, ptss, depressie, automutilatie, overwegingen of pogingen tot zelfdoding, zoals in 2009 Bas, een tienjarig jongetje uit Groesbeek, die een einde aan zijn leven maakte omdat hij niet meer tegen het pesten kon. We houden dan even onze adem in, nemen deel aan een stille tocht, branden kaarsjes en laten het probleem daarna voor wat het is. Dit ondanks het feit dat door het ministerie van OCW aan de aanpak van het pestprobleem jaarlijks acht ton wordt besteed. Voor dit bedrag had bovengenoemd probleem toch wel een aantal keren kunnen worden gesignaleerd.

Bob van der Meer is psycholoog, deskundig op geweld op en buiten school en beheerder van www.pesten.net

Bijlage 2

Persbericht
ChristenUnie
29-11-2011
Pesten

Pesten op school is een groot maatschappelijk probleem. De impact van pesten op kinderen is groot: niet alleen nu, maar ook in zijn of haar verdere leven. Kinderen en jongeren gaan eraan kapot. Het programma Gepest van RTL4 laat dit op indringende wijze zien. Kinderen krijgen te maken met faalangst, diep wantrouwen, depressie, eetstoornissen, zelfbeschadiging en overwegingen of pogingen tot zelfdoding.
Hoewel scholen wel aandacht besteden aan pestbeleid, lijkt dit nog niet voldoende te zijn. Ouders voelen zich soms nog machteloos tegenover de school die zich kan beroepen op ‘handelingsverlegenheid’. Daarnaast melden scholen nauwelijks vormen van fysieke, maar ook psychosociale kindermishandeling aan het AMK (Advies- en Meldpunt Kindermishandeling).
Psycholoog Bob van der Meer helpt scholen verder met pestbeleid en geeft ook voorbeelden, waarbij scholen en de inspectie tekortschieten in hun verantwoordelijkheid. Het gevolg is dat het kind thuis wordt gehouden door de ouders, die vervolgens ook met de Kinderbescherming te maken krijgen. Dit is de omgekeerde wereld.
De ChristenUnie roept de minister op om in gesprek te gaan met het onderwijsveld en deskundigen over dit thema en stelt de volgende vragen:

  • - Is de minister bereid om de omvang van het probleem te onderzoeken?
  • - Is de Inspectie voldoende deskundig op dit thema?
  • - Hebben scholen en AMK’s wel de juiste expertise op dit thema?
  • - Is de minister bereid om, binnen de bestaande middelen, in te zetten op bewustzijn en expertise op scholen?
EINDE PERSBERICHT

Meer informatie:
Tweede Kamerfractie ChristenUnie
Wouter Langendoen MSc
06 557 029 14
Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken

 
© 2017 Bob van der Meer